werken als Buitenwacht
SOG-P opleiding en examen
Veilig kunnen werken als buitenwacht begint met weten wat je doet en waar je op moet letten.
Wat is de SOG-P opleiding werken als buitenwacht
De opleiding is bedoeld voor medewerkers die op een (petro)chemisch bedrijfsterrein toezicht houden op mensen die werkzaamheden uitvoeren in een besloten ruimte, bijvoorbeeld een mangat, tank of andere besloten ruimte.
Voor wie is deze opleiding?
De SOG-P opleiding Werken als Buitenwacht is bedoeld voor medewerkers in de industrie die toezicht houden op werkzaamheden in een besloten ruimte. Denk bijvoorbeeld aan werkzaamheden in een mangat, tank, put of andere ruimte waar extra risico’s aanwezig kunnen zijn.
De buitenwacht heeft daarbij een belangrijke taak. Hij of zij houdt contact met de mensen die in de besloten ruimte werken, houdt de omgeving en mogelijke risico’s in de gaten en moet kunnen handelen wanneer een gevaarlijke situatie ontstaat. De buitenwacht blijft aanwezig totdat alle personen de besloten ruimte weer hebben verlaten.
Wat leer je tijdens de opleiding?
Tijdens de opleiding leer je wat er van een buitenwacht wordt verwacht en hoe je veilig toezicht houdt bij werkzaamheden in een besloten ruimte.
Je leert onder andere besloten ruimten en de bijbehorende risico’s herkennen, werken met een werkvergunning, communiceren met medewerkers in de besloten ruimte en toezicht houden op de werkzaamheden en hulpmiddelen.
Ook leer je hoe je moet handelen bij een alarmsituatie en welke maatregelen nodig zijn om de werkzaamheden zo veilig mogelijk te laten verlopen.
Een goede buitenwacht kijkt dus niet alleen naar degene die in de besloten ruimte werkt. Hij of zij houdt de hele situatie in de gaten en moet weten wanneer er moet worden ingegrepen.
Het SOG theorie-examen
Het theoriegedeelte wordt digitaal afgenomen en toetst je kennis over het veilig en verantwoord werken als buitenwacht.
Mijn tip voor het theorie-examen
Lees de vraag rustig en helemaal.
Lees ook de antwoordopties allemaal.
Let vooral op woorden zoals:
niet – wel – eerst – altijd – nooit – meest – veiligste
Lees daarna alle antwoordmogelijkheden voordat je een keuze maakt.
Een antwoord dat op het eerste gezicht goed lijkt, hoeft niet het beste antwoord te zijn.
Het SOG praktijkexamen
Wat houdt het SOG praktijkexamen Buitenwacht in?
Als buitenwacht, ook wel mangatwacht genoemd, houd je toezicht op medewerkers die werkzaamheden uitvoeren in een besloten ruimte. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar het is een functie met een grote verantwoordelijkheid.
De buitenwacht is voortdurend alert op de veiligheid van de mensen in de besloten ruimte én op de omstandigheden rondom de ruimte. Je houdt contact met de medewerkers, controleert of de gemaakte afspraken worden nageleefd en moet bij een gevaarlijke situatie direct en volgens de juiste procedure handelen.
De SOG-kwalificatie Werken als Buitenwacht is bedoeld voor medewerkers die op een (petro)chemisch bedrijfsterrein toezicht houden op werkzaamheden in een besloten ruimte. Het diploma is een startkwalificatie: het laat zien dat je over de benodigde basiskennis en vaardigheden beschikt, maar zegt niet hoeveel praktijkervaring je daarna hebt opgedaan.
Waar wordt tijdens de praktijk op gelet?
Tijdens de praktijkopleiding en beoordeling komen verschillende onderdelen aan bod. Je moet laten zien dat je begrijpt wat jouw taak als buitenwacht is en dat je veilig en volgens de afgesproken procedures kunt handelen.
1. Communicatie
Een goede communicatie is een belangrijk onderdeel van het werk van een buitenwacht.
Je moet onder andere kunnen communiceren met:
- de opdrachtgever of vergunninghouder;
- de medewerkers die de besloten ruimte betreden;
- de operator of controlekamer;
- andere personen die bij de werkzaamheden betrokken zijn.
Ook moet je vooraf duidelijke afspraken maken over de communicatie met de personen in de besloten ruimte. Als rechtstreeks visueel contact niet mogelijk is, moet er een andere betrouwbare communicatiemethode worden afgesproken.
Tip van De SOG ExamenDokter:
Praat duidelijk en rustig. Zorg dat je boodschap voor iedereen begrijpelijk is. Twijfel je over een afspraak of situatie? Vraag het na. Niet vragen kan gevaarlijker zijn dan een vraag stellen.
2. Voorbereiding van de werkzaamheden
Voordat iemand de besloten ruimte betreedt, moet de buitenwacht weten wat er gaat gebeuren.
Je moet onder andere op de hoogte zijn van:
- de werkvergunning;
- de werkzaamheden die uitgevoerd worden;
- de gevaren en risico’s;
- de gemaakte veiligheidsafspraken;
- de vluchtroute;
- de communicatieafspraken;
- het nood- en reddingsplan.
Ook moet je samen met de betreders de LMRA uitvoeren. De SSVV-kwalificatie beschrijft daarnaast dat de buitenwacht controleert of de werkplek en apparatuur veilig zijn opgesteld en dat de noodzakelijke communicatie voor een noodsituatie is geregeld en getest.
3. Tijdens de werkzaamheden
Zodra iemand de besloten ruimte is binnengegaan, begint het echte toezicht.
De buitenwacht moet voortdurend op zijn werkplek blijven en onder andere letten op:
- de omstandigheden in en rond de besloten ruimte;
- veranderingen in de situatie;
- lekkages, vreemde geuren of geluiden;
- veranderende weersomstandigheden;
- het gedrag en handelen van de betreders;
- het vrijhouden van de toegang en vluchtwegen;
- het juiste gebruik van PBM’s en veiligheidsmiddelen;
- het naleven van de afspraken uit de werkvergunning.
Ook houdt de buitenwacht bij wie de besloten ruimte binnengaat en wie deze weer verlaat. Wanneer afspraken uit de werkvergunning niet worden nageleefd, moet de buitenwacht kunnen ingrijpen en zo nodig het werk laten stoppen.
4. Veranderende omstandigheden
Een situatie die bij het begin van het werk veilig lijkt, kan veranderen.
Daarom moet je als buitenwacht voortdurend blijven opletten.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een verandering van het weer;
- een lekkage;
- een afwijkend geluid of een vreemde geur;
- problemen met communicatie;
- een verandering in het gedrag van een medewerker;
- een probleem met apparatuur of veiligheidsmiddelen;
- een gewijzigde situatie rondom de besloten ruimte.
Belangrijk: ga niet zomaar door omdat het werk al begonnen is. Wanneer de omstandigheden veranderen, moet je opnieuw beoordelen wat er moet gebeuren en de juiste procedure volgen.
5. Wat doe je bij een noodsituatie?
Dit is een van de belangrijkste onderdelen van het werk van een buitenwacht.
Bij een noodsituatie moet je rustig blijven en volgens de afgesproken procedure handelen.
De SSVV-kwalificatie beschrijft onder andere dat de buitenwacht:
- de werkzaamheden in de besloten ruimte stillegt;
- de betreders opdracht geeft de ruimte te verlaten;
- de noodsituatie direct meldt aan de controlekamer;
- indien nodig het nood- en reddingsplan in gang zet;
- de noodzakelijke informatie doorgeeft aan het reddingsteam.
Een belangrijke valkuil
Ga nooit zelf de besloten ruimte in om iemand te redden.
De buitenwacht mag de besloten ruimte niet betreden, ook niet alleen om even te kijken of iemand hulp nodig heeft. Ook mag de buitenwacht zijn post niet verlaten zolang er personen in de besloten ruimte aanwezig zijn.
Het is juist jouw taak om de juiste noodprocedure in gang te zetten en ervoor te zorgen dat gespecialiseerde hulp wordt ingeschakeld.
Veelgemaakte fouten bij Buitenwacht
Bij een praktijkbeoordeling gaat het niet alleen om wat je weet, maar vooral om hoe je handelt.
Let daarom extra op deze punten:
Je weet niet wat er in de werkvergunning staat
Lees en bespreek de voor jou relevante afspraken voordat de werkzaamheden beginnen.
Je maakt geen duidelijke communicatieafspraken
Spreek vooraf af hoe je contact houdt met de personen in de besloten ruimte.
Je houdt niet voortdurend toezicht
Als buitenwacht heb je één belangrijke taak: toezicht houden. Laat je niet afleiden door andere werkzaamheden.
Je voert andere werkzaamheden uit
Je mag niet tegelijkertijd allerlei andere werkzaamheden uitvoeren. Deze kunnen je afleiden van je belangrijkste taak.
Je laat iemand de besloten ruimte betreden zonder dat de afspraken duidelijk zijn
Zorg dat je weet wie naar binnen gaat, waarom en onder welke voorwaarden.
Je vergeet de registratie
Houd bij wie de besloten ruimte betreedt en wie deze weer verlaat.
Je merkt een verandering op, maar doet niets
Een afwijking moet je serieus nemen. Meld en handel volgens de afgesproken procedure.
Je gaat zelf de besloten ruimte in bij een incident
Dit is een zeer belangrijke fout. De buitenwacht blijft buiten en schakelt volgens het nood- en reddingsplan de juiste hulp in.
Nog een belangrijke tip
Een buitenwacht moet alert blijven, ook wanneer er lange tijd niets gebeurt.
Juist wanneer een situatie rustig lijkt, kan de aandacht verslappen. De SSVV beschrijft de buitenwacht daarom als iemand die alert en kritisch is, vooruitdenkt en risico’s en gevaren kan inschatten.
Gasmeten is niet hetzelfde als Buitenwacht
Een veel voorkomende verwarring is dat een buitenwacht automatisch verantwoordelijk is voor het uitvoeren van gasmetingen.
Dat is niet zo.
In de SSVV-kwalificatie Werken als Buitenwacht is gasmeten geen onderdeel van de kwalificatie. De buitenwacht krijgt de benodigde gasmeetapparatuur ingeschakeld mee; het inschakelen van de apparatuur en het uitvoeren van de bumptest behoren volgens de kwalificatie niet tot de taak van de buitenwacht.
De SOG ExamenDokter-tips
Mijn belangrijkste advies voor een kandidaat Buitenwacht:
Ken je taak. Ken de afspraken. Blijf alert. Communiceer duidelijk. En ga nooit zelf de besloten ruimte in.
Probeer tijdens de opleiding niet alleen te leren wat je tijdens een examen moet zeggen. Probeer vooral te begrijpen waarom je als buitenwacht bepaalde dingen moet doen.
Als je begrijpt welke gevaren er in een besloten ruimte kunnen ontstaan, wordt het veel gemakkelijker om tijdens een praktijkbeoordeling de juiste keuzes te maken.
Een goede buitenwacht wacht niet af tot er iets misgaat. Een goede buitenwacht ziet risico’s aankomen en handelt voordat het een probleem wordt.
Denk tijdens het praktijkexamen aan:
- eerst kijken;
- de apparatuur controleren;
- je omgeving controleren;
- risico’s herkennen;
- veilig en rustig werken;
- rekening houden met anderen;
- goed communiceren;
- de opdracht zorgvuldig uitvoeren.
Ga niet voor snelheid
Een praktijkexamen is geen wedstrijd.
Laat zien dat je de materie beheerst en dat veiligheid voor jou vanzelfsprekend is.
Waar let een examinator op?
“Waar kijkt die examinator nu eigenlijk naar?”
Bijvoorbeeld:
De apparatuur die je gebruikt
Is de apparatuur gecontroleerd voordat je ermee gaat werken?
De omgeving
Heb je aandacht voor mensen, obstakels en andere risico’s?
Je manier van werken
Werk je rustig, gecontroleerd en volgens de veiligheidsregels?
Je communicatie
Is duidelijk wat je doet en wat je van plan bent?
Weet je tijdens het examen de opdrachten niet meer, vraag het de examinator.
Veiligheid
Neem je geen onnodige risico’s?
De examinator wil niet alleen zien dat je de opdracht kunt uitvoeren. Laat vooral zien dat je weet hoe je dat veilig doet.
5 veelgemaakte fouten bij de LMRA
1. De apparatuur niet goed controleren
Een controle moet daadwerkelijk worden uitgevoerd. Niet alleen op papier worden afgevinkt.
2. Niet weten wat de opdrachten zijn
Zorg dat je weet wat er van je wordt verwacht voordat je begint.
3. Niet weten waar de vluchtwegen zijn
Ken je omgeving en weet waar je in geval van een noodsituatie naartoe kunt.
4. Te onduidelijk communiceren
De examinator moet kunnen horen en begrijpen wat je zegt en doet.
5. De LMRA al aftekenen voordat alles gecontroleerd is
Eerst controleren, daarna pas aftekenen.
De gouden regel van De SOG Examen Dokter:
Eerst kijken → controleren → risico’s beoordelen → maatregelen nemen → communiceren → en pas daarna aftekenen.
Tips van De SOG Examen Dokter
Tip 1
Neem de tijd.
Haast zorgt vaak voor fouten.
Tip 2
Kijk voordat je handelt.
Weet wat er om je heen gebeurt.
Tip 3
Controleer alles voordat je begint.
Niet eerst het formulier invullen en daarna pas controleren.
Tip 4
Luister goed naar de opdracht.
Twijfel je over wat je moet doen? Zorg dat je duidelijkheid hebt voordat je begint.
Tip 5
Laat zien dat veiligheid voor jou op nummer één staat.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is het SOG-P certificaat buitenwacht geldig?
Volgens de huidige SSVV-informatie is het certificaat 3 jaar geldig.
Is een SOG-P diploma hetzelfde als ervaring?
Nee. SSVV beschouwt SOG-P als een startkwalificatie. De werkgever moet de medewerker daarnaast nog begeleiden in de specifieke praktijk van de werkplek.
Is VCA hetzelfde als SOG-P?
Nee. VCA en SOG-P hebben verschillende doelen. SOG-P richt zich op specifieke risicovolle werkzaamheden. En VCA is een algemeen veiligheidscertificaat.
Welke PBM’s heb je nodig als buitenwacht?
Als buitenwacht draag je de PBM’s die op de betreffende locatie en voor de werkzaamheden zijn voorgeschreven. De standaard PBM’s zijn onder andere een veiligheidshelm, veiligheidsbril, veiligheidsschoenen, handschoenen, veiligheidshes en gehoorbescherming. Afhankelijk van de risico’s kunnen aanvullende PBM’s verplicht zijn. Controleer daarom altijd de werkvergunning en de lokale voorschriften voordat je met je werkzaamheden begint.
Ook interessant
→ SOG Theorie-examen
→ SOG Praktijk-examen
→ De algemene valkuilen
→ Alles over de SOG opleidingen
→ SOG Gasmeten
→ SOG Adembescherming
Weet wat de examinator verwacht.
